ივნისის თვეში, ცხინვალში დე ფაქტო ხელისუფლება საპარლამენტო არჩევნებს ატარებს და სეპარატისტების გარკვეულ ჯგუფს გადაწყვეტილი აქვს, რომ რეფერენდუმიც გამართონ შემდეგ საკითხზე - ე.წ. სამხრეთ ოსეთის "შეერთება" ჩრდილოეთ ოსეთ-ალანიასთან, - ანუ, "ნებაყოფლობით" შესვლა რუსეთის ფედერაციის შემადგენლობაში! - კითხვაზე, თუ რა სამართლებრივ საფუძველზე აკეთებენ ამას, პასუხობენ, რომ - ე.წ. სამხრეთ ოსეთის ხალხმა, "თვითგამორკვევის პრინციპზე" დაყრდნობით უკვე მოიპოვა "დამოუკიდებლობა" და ეს "დამოუკიდებლობა აღიარა" რუსეთმა, ამიტომ, მათ უფლება აქვთ გააკეთონ "ნებისმიერი არჩევანი"?!.. მოკლედ, ეს გახლავთ სრული დემაგოგია, ცნებების და ტერმინების არსის აღრევა!

დიახ, რუსეთის მიერ ყირიმის მიერთების (ანექსია) შემდეგ, საერთაშორისო სამართალი და ურთიერთობებიც დიდი დარტყმის ქვეშ მოექცა, შეიძლება ითქვას, რომ ყველაფერი თავდაყირა დადგა და თუ როგორ წარიმართება რუსეთ-უკრაინის, საქართველოს და მთელი რეგიონის, მეტიც, მსოფლიოს ახლო მომავალი, ძნელი სათქმელია. ამასთან დაკავშირებით, ერთ საკითხზე, მინდა მოგახსენოთ ჩემი აზრი, რადგანაც, როგორც ჩანს, უახლოეს მომავალში უნდა ველოდოთ გარკვეულ ცვლილებებს და სიახლეებს, რომელიც შეეხება საერთაშორისო სამართალს და საერთაშორისო ურთიერთობებს, რაც პირდაპირ კავშირში იქნება საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის (აღდგენა) პრობლემასთან!... მოგეხსენებათ, რომ რუსები, ხშირად აპელირებენ ერის თვითგამორკვევის პრინციპზე, საქართველოს სეპარატისტულ და დღეს, მათ მიერ ოკუპირებულ ავტონომიებთან დაკავშირებით, რაც ოსებმაც და აფხაზებმაც საერთაშორისო სამართლის დამახინჯებით და ინტერპრეტირებით, სათავისოდ "ოსტატურად გამოიყენეს", ჯერჯერობით...

დღემდე, საერთაშორისო სამართალი ითვალისწინებს ორ ასეთ პრინციპს: "სახელმწიფოს ტერიტორიული მთლიანობის ურღვევობას და ერის თვითგამორკვევას". რუსები, ყოველთვის ცდილობენ შეცდომაში შეიყვანონ საერთაშორისო თანამეგობრობა, მათ უნდათ, რომ მოირგონ "მცირერიცხოვანი ერების მფარველის მანტია". საქმე ის არის, რომ - ერის თვითგამორკვევა უნდა მოხდეს ამ ერის ისტორიულ ტერიტორიაზე და არა სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე, სადაც ეს ხალხი წარმოადგენს ეროვნულ უმცირესობას! - ანუ, ე.ი. ოსი ხალხის თვითგამორკვევა (თუ მათ "ჭეშმარიტი დამოუკიდებლობა" სურთ!) უნდა მოხდეს მათ ისტორიულ სამშობლოში – ოსეთში, რომელიც ჩრდილოეთ კავკასიაში მდებარეობს და ამჟამად, ჩრდილოეთ ოსეთ-ალანიას სახელწოდებით რუსეთის ფედერაციის შემადგენლობაში შედის! ოსებს, სრული უფლება აქვთ, რომ ერის თვითგამორკვევის პრინციპიდან გამომდინარე, საკუთარ, ისტორიულ სამშობლოში მოითხოვონ გასვლა რუსეთის ფედერაციიდან! მაგრამ, საქმე ის არის, რომ ოსებმა კარგად იციან, თუ რით დამთავრდა ჩეჩენი ხალხის თვითგამორკვევა, – რუსეთთან ორი ომით და ორასი ათასზე მეტი დაღუპული ჩეჩენით! ამიტომ, ოსებმა, რომლებიც საქართველოს შემადგენლობაში ე.წ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში ცხოვრობენ, მოისურვეს, რომ რუსების შეგონებით და დახმარებით, - ოსი "ერის თვითგამორკვევა მოახდინონ" - საქართველოს სახელმწიფო (ისტორიულ) ტერიტორიაზე!.. 2008 წლის 26 აგვისტოს რუსეთის მიერ, საქართველოს ორგანული ნაწილის ე.წ. სამხრეთ ოსეთის "დამოუკიდებლობის აღიარების" მთავარი არგუმენტი იყო, - ოსი ხალხის "უფლება თვითგამორკვევაზე", ხოლო საქართველოს სახელმწიფოს "ტერიტორიული ურღვევობა", რუსეთის და ოსი სეპარატისტების მიერ უხეშად იქნა უგულვებელყოფილი!..

რაც შეეხება აფხაზეთს, საუკუნეების განმავლობაში აფხაზები და ქართველები აფხაზეთის ტერიტორიაზე ორი ავტოქტონური-მკვიდრი ერებია. არც ერთ ისტორიულ წყაროში არ არსებობს თარიღი, რომელიც მეტყველებდეს იმაზე, რომ ქართველები (მეგრელები, სვანები) მოსულიყვნენ აფხაზეთში, თუმცა ამ თემაზე მრავალი სპეკულირება ხდება, რაც ისტორიულ სინამდვილეს არ შეესაბამება! აფხაზეთში, ქართული ტომები საუკუნეების მანძილზე ყოველთვის სახლობდნენ, აფხაზებთან ერთად! ამიტომ, აფხაზთა "თვითგამორკვევა" სამართლიანი ვერ და არ იქნება, ვიდრე ქართველი დევნილები არ დაბრუნდებიან საკუთარ სახლებში, რადგანაც აფხაზთა მიერ (რუსების ხელშეწყობით!) ქართველების ეთნოწმენდის პირობებში, მიღებული ცალმხრივი გადაწყვეტილება არ არის ლეგიტიმური! ამასთანავე, აფხაზეთის, ისე როგორც ე.წ. სამხრეთ ოსეთის" შემთხვევაში, რუსეთის და აფხაზი სეპარატისტების მხრიდან უგულვებელყოფილია საერთაშორისო სამართლის პრინციპი, - საქართველოს სახელმწიფოს "ტერიტორიული ურღვევობის" შესახებ! კავკასიაში, აბორიგენობის საკითხში უმძიმესი მდგომარეობა აქვს თავად რუსებს და რუსეთის ფედერაციას. არსებობს უამრავი ისტორიული წყარო, რომლებიც მეტყველებენ იმაზე, თუ როგორ ემზადებოდა რუსეთის იმპერია კავკასიის დასაპყრობად. ისტორიისათვის ცნობილია, საუკუნე, წელი, თვე და რიცხვი, როდესაც რუსული პოლკები შევიდნენ კავკასიელი ხალხებით დასახლებულ აულებში და დაიწყეს მათი უმოწყალოდ განადგურება! კავკასიელ ხალხებს - ადიღეელებს, ჩერქეზებს, ყაბარდოელებს, ინგუშებს, ჩეჩნებს, დაღესტნურ ეთნოსებს სრული უფლება აქვთ, რომ მოითხოვონ საკუთარ, ისტორიულ ტერიტორიაზე ერის თვითგამორკვევის პრინციპის განხორციელება!..

ამიტომ, ვფიქრობ, რომ ისტორიულად, სამართლებრივად და ეთნიკური მომენტის გათვალისწინებით, არასწორია უკრაინის პრობლემის, კერძოდ ყირიმის პრეცედენტის შედარება საქართველოს მხარეებთან - აფხაზეთთან და ე.წ. "სამხრეთ ოსეთთან"! მათ "აერთიანებთ" მხოლოდ ერთი რამ, რუსეთის აგრესია საქართველოს და უკრაინის მიმართ! საქმე ის არის, რომ ყირიმის ნახევარკუნძული უკრაინის "შემადგენელი ნაწილი" გახდა, - საბჭოთა კავშირის დე-ფაქტოდ და დე-იურედ არსებობის პერიოდში, ერთიანი სახელმწიფოს ფარგლებში! მანამდე კი, ისტორიულად ყირიმი არასოდეს ყოფილა უკრაინის ნაწილი! ყირიმის ნახევარკუნძული, რუსეთის იმპერიის ნაწილი გახდა 18 საუკუნეში, მას შემდეგ, რაც რუსეთმა ოსმალეთის იმპერია განდევნა ყირიმიდან! ამიტომ მიმაჩნია, რომ საქართველოსთვის მიუღებელია და არ არის პოლიტიკურ-სამართლებრივად მართებული ყირიმის "ისტორიის და ყირიმული ეთნოსების" (დღეს იქ ცხოვრობენ - რუსები, უკრაინელები, ყირიმელი თათრები. ყირიმში ეთნიკური შემადგენლობა ხშირად იცვლებოდა) შედარება ჩვენს ქართულ პროვინციებთან და ეთნოსებთან, რადგანაც აფხაზეთიც და ე.წ. სამხრეთ ოსეთიც, ანუ შიდა ქართლი, საუკუნეებია საქართველოს ძირძველი მხარეები გახლავთ!!..

ჯუმბერ კირვალიძე,

პოლიტოლოგი